آبله فرنگ یا آبله‏ مرغان‏

بثورات پوستى آب‏دارى هستند كه در جریان بیمارى مراحلى را طى مى‏كنند به نام پایول ویزیكول، پوستول بعد از این مراحل دانه‏ ها كم ‏كم خشك شده مى ‏ریزند.

درمان:

شربت بنفشه، عرق شاه‏تره با جوشانده عناب هر صبح ناشتا به مدت 21 روز توصیه مى‏شود.

نسخه: [1]

سنا 5 گرم‏

سه‏ پستان 5 گرم‏

ریشه كبر 10 گرم‏

گل سرخ 5 گرم‏

تاجریزى 5 گرم‏

ریشه كاسنى 20 گرم‏

تخم خطمى 5 گرم‏

شاه‏تره 5 گرم‏

هلیله 5 گرم‏

زراوند 5 گرم‏

همه را نیم‏كوب كرده دوازده روز صبح و عصر جوشانده میل نمایند.

نسخه: [2]

شاه‏دانه عدسى (شانه سنگى) كه غیر از شاه‏دانه معمولى است آنزروت و كندر هریك 5 گرم، موم 5 گرم، روغن گل 50 گرم داروها را نرم كوبیده موم را در روغن گل حرارت داده سپس بقیه داروها را اضافه نموده بمالند.

نسخه: [3]

گل خطمى 5 گرم‏

پر سیاوشان 5 گرم‏

خارخسك 20 گرم‏

مغز ناخنك 20 گرم‏

بادرنجویه 15 گرم‏

ریشه كاسنى 15 گرم‏

ریشه شیرین‏بیان 20 گرم‏

ریشه ایرسا 20 گرم‏

مرزنجوش 10 گرم‏

سه ‏پستان 5 گرم‏

به مدت ده روز صبح و عصر جوشانده میل نمایند.


نسخه شفا - گل و گیاه، ص: 327

جمره‏

دانه ‏هاى كوچكى به اندازه نخود و پراكنده در سطح همه بدن كه با خارش شدیدى همراه ‏است كه موجب ناراحتى شدید بیمار مى‏گردد. موقعى كه خارش شروع مى‏ شود مانند آن است كه آتشى در محل بیمارى افروخته شده باشد این دانه ‏ها بدون چرك بوده و اگر به علت خارش یا عفونت آلوده نشوند هیچ وقت چركین نمى‏ گردند.

این بیمارى بیشتر در مزاج‏هاى صفراوى و دموى دیده مى‏شود.

درمان:

اگر غلبه با خون باشد فصد و در زیادى صفرا پاكسازى آن اساس اصلى درمان است گل ارمنى یا گل سرشوى با مقدارى كم كافور نرم كوبیده در سركه حل كرده بمالند. انار ترش را خورد كرده با پوست و دانه ها پخته تا له شود، سپس با سركه آمیخته روى پارچه تمیزى ریخته (مانند مالیدن خمیر) به محل بیمارى بگسترانند روزى 2 مرتبه این عمل را تكرار كنند.

اگزما

این بیمارى كه شایع‏ترین بیمارى‏هاى پوستى را تشكیل مى‏دهد به انواع و اقسام شكل‏ها تظاهر مى‏ نماید. مهمترین اشكال آن خشك و تر بودن آن است این بیمارى بیشتر در اثر حساسیت یا آلرژى به وجود مى ‏آید.

درمان:

حساسیت‏هاى پوستى تازه كه هنوز به عمق پوست دست‏ اندازى نكرده است به درمان جواب مثبت‏ترى مى‏ دهند و آن را درجه اول گویند. در اینجا ضمادهاى خفیف مانند روغن گندم یا روغن مورد سركه یا مغاث و سركه كه در پیه مرغ حل شده باشد و كمى موم، كتیرا و صبر زرد آمیخته باشند به كار مى‏ برند. مازو و سركه یا هلیله و سركه نیز مؤثر واقع مى‏شود.

در صورتى كه حساسیت قدرى پیشروى كرده و مزمن شده باشد درجه دوم گویند. درمان این دوران، گذاردن زالو و دادن ضمادهاى قوى‏تر مانند آویشن سركه است، داروهاى زیر نیز توصیه مى‏ شود.

كندش و زردچوبه با آب و روغن گل یا مازوى سوخته و صمغ عربى و سركه یا تخم ترب و سركه یا میعه سائله و سركه یا زردچوبه و تخم ترشك یا اترج ضماد سازند.

مراحل پیشرفته‏ تر كه تمام لایه ‏هاى پوست را گرفته باشد و با نفوذ عمیق خود به پوست آسیب رسانده باشد درجه سوم خوانند. درمان در این حالت با فصد و خون‏گیرى یا شربت افتیمون و ماء الجبن پاكسازى مكرر نمایند و مرتب حمام گیرند. بعد از تنقیه و پاكسازى زالو بر محل بیمارى اندازند یا با چیز خشنى محل بیمارى را خراش داده داروى قوى‏تر را از مراحل‏

گفته شده تجویز نمایند. مثل زراوند، زاج، مقل و خردل، با روغن گندم و سركه یا گوگرد زرد با سركه. درمان این سه مرحله بایستى با پرهیز كامل از مولدات سودا باشد.

پاكسازى بدن در هر سه مرحله لازم بوده و دارویى كه مانع جمع شدن مجدد ماده بیمارى‏زا (آلرژن) مى‏باشد به كار برند تا بیمارى عود نكند.

نسخه براى اگزما: [1]

ریشه درخت گز را نرم ساییده با پیه مرغ آمیخته ضماد نمایند. ریشه برنجاسف را جوشانده روزى چندین مرتبه بمالند.

ضماد ضد اگزما [2]

سفیداب قلع 5 گرم، گوگرد زرد 5 گرم، آب‏لیمو 2 استكان باهم ممزوج نمایند. در صورتى كه خارش زیاد باشد آب برگ كاسنى و كاهو ترشك را مخلوط كرده قدرى سركه اضافه نموده بمالند.

نسخه ضماد دیگر [3]

مقل 5 گرم‏

حنا 5 گرم‏

قنبیل 5 گرم‏

صبر زرد 5 گرم‏

براده مس 5 گرم‏

كات كبود 5 گرم‏

همه را نرم كوبیده در سركه حل كرده ب‏مالند یا سفیداب قلع، سرنج، مردار سنگ، زاج  به مقدار برابر كوبیده در سركه حل كرده یا در آب‏لیمو حل كرده قدرى عسل و روغن زیتون اضافه كرده بمالند.

مورد را ساییده با آب خمیر كرده یا پوست تمر هندى با آب خمیر كرده یا كمى تنباكوى سوخته با ماست داخل كرده بمالند.

مرهم كات كبود [4]

5 گرم توتیا یا كات كبود را در یك استكان گلاب خیسانده با 5 گرم موم و 20 گرم روغن گل به‏مالند یا توتیا را نرم ساییده با موم و روغن آمیخته بمالند. روغن گندم یا روغن چوب گز و جو مفید و مؤثرند براى به دست آوردن روغن فوق، یك ظرف شیشه‏اى را پر از گندم یا جو نیم كوبیده شده یا چوب درخت گز نیم كوبیده شده كرده و سر آن را با قطعه‏ اى پشم یا پنبه پوشانده آن را وارونه در ظرفى پر از آتش قرار مى‏دهند.

پوست خارجى نارگیل را نیم‏كوب كرده، كات كبود و نشادر هریك 10 گرم ساییده سپس همه را در ظرف عرق‏گیرى قرار داده، عرق آنها را گرفته بمالند.

نسخه: [5]

كوبیده مازو و سركه، كوبیده تخم و برگ و ریشه ترشك و سركه، خربق سیاه و سفید و سركه، خردل و سركه یا ریوند و سركه یا تخم تمر هندى و آب‏لیمو یا جدوار و آب‏لیمو یا آب غوره و سركه یا مرو و سركه یا براده آهن یا مس و كات كبود و سركه بمالند.

روغن ترب یا روغن بادام تلخ، یا روغن گردو یا روغن كتان یا روغن سندروس و آب‏لیمو یا روغن شقایق بمالند. 5 گرم صندل، 5 گرم نارگیل، 5 گرم مازو و 5 گرم گوگرد را ساییده با آب‏لیمو بمالند. یا زنیان و نخود را برابر انتخاب كرده نرم كوبیده خمیر كرده ضماد نمایند. یا برگ كرچك را كوبیده آب آن را مرتبا بمالند این عمل را مدت یك ماه باید تكرار نمایند تا بهبودى كامل حاصل گردد. یا سیر را كوبیده با آب مازو حل كرده به‏مالند این نیز خیلى مؤثر است.

نسخه: [6]

شاه‏تره را نرم كوبیده به مقدار 10 گرم، حنا 5 گرم و زاج بو داده 5/ 2 گرم همه را نرم ساییده در یك استكان ماست حل كرده بمالند.