خارش یا حساسیت‏هاى پوستى‏:

علت پیدایش این بیمارى زیاد و هر عامل ناسازگارى میتواند موجب خارش گردد، ازاین‏رو بهترین درمان از بین بردن عامل محرك آن است به ‏طور كلى غذاها در پیدایش خارش و یا تحریك آن نقش بسیار مهمى را به عهده دارند. مثلا با خوردن غذاهاى نمك ‏سود شده، ماهى كهنه نمك‏ زده، پنیر كهنه و غذاهاى سرخ كرده ‏اى كه با مواد رنگین و محرك مثل، فلفل، زنجبیل، دارچین، هل و میخك و غیره تزیین شده باشند، بیمارى شدت مىییابد. درمان خارش‏ها به‏ طور كلى با از بین بردن عامل محرك سودبخش بوده و در بیشتر آنها مى‏توان از ماء الشعیر و ماء الجبن استفاده نمود. این‏گونه بیماران از غذاهاى خنك بایستى استفاده كنند و مرتب حمام گیرند و با گل ارمنى 10 گرم، كافور یك گرم، سركه یك استكان، آب زردچوبه یك استكان، روغن بادام، روغن گل از هركدام نصف استكان همه را مخلوط كرده مكرر در حمام بمالند. یا مازو را نرم كوبیده در سركه حل كرده با آرد عدس در سركه حل كرده و به آن روغن گل افزوده در حمام به بدن بمالند. یا سركه، مورد و گل ارمنى یا مالیدن بوره، گل ارمنى و گلنار یا پوست انار یا آرد جو و تخم ترشك یا ریشه مرغ، مریم گلى و آویشن یا آب برگ عناب، آب چغندر، آب كرفس و سركه بمالند. اگر محل خارش‏دار لاى چین سرین (كفل) باشد كمى زاج را بو داده در روغن بزرک حل كرده بمالند. یا تخم كتان را جوشانده بمالند.


نسخه شفا - گل و گیاه، ص: 322

اگر خارش در محل بیضه‏ ها باشد با ترکیب ذیل عمل نمایید:


اقاقیا و مامیثا از هركدام 5 گرم، صبر زرد 5/ 2 گرم، نشادر 3 گرم، نشادر 15 گرم، همه را نرم كوبیده در 2 استكان سركه حل كرده بمالند.

در كسانى كه مدتى به خارش قسمتى از بدن مبتلا هستند كه باعث ناراحتى شدید آنها شده است، بهترین معالجه زالو انداختن به آن ناحیه است. خون‏گیرى و كم ‏كردن آن، داروى مؤثرى براى خارش بدن است انداختن زالو بر محل خارش و شستشوى آن با گل بنفشه، گل سرخ و گل نیلوفر سودمندتر است.

نسخه: [1]

مبتلایان به خارش مىیتوانند هر روز صبح 5 گرم پوست هلیله زرد را در نصف استكان سكنجبین و مقدار آب حل كرده، ب‏نوشند ادامه این امر موجب رضایت بیمار است.

نسخه ضد خارش [2]

پوست هلیله زرد 5 گرم‏

تمر هندى 10 گرم‏

هلیله كابلى 5 گرم‏

هلیله سیاه 5 گرم‏

گاوزبان 5 گرم‏

سنا 5 گرم‏

بسفایج 5 گرم‏

ریشه شیرین ‏بیان 20 گرم‏

پر سیاوشان 5 گرم‏

گل بنفشه 15 گرم‏

تخم كشوث 5 گرم‏

آلوچه خشكه 200 گرم‏

عناب 20 گرم‏

سه‏پستان 10 گرم‏

شاه‏تره 10 گرم‏

گل نیلوفر 5 گرم‏

پس از مخلوط كردن 30 قسمت شود. هر قسمت را در یك لیوان آب‏جوش حل كرده پس از 8 ساعت جوشانده صاف نموده ناشتا میل شود.

از مقدارى داروى فوق مى‏توان به دلخواه از نسبت تركیبات آنها كاست و براى هرچند روزى كه لازم باشد به كار برد. عرق شاه‏تره، عرق كاسنى، شربت بنفشه، لیمو، عناب، زرشك، انار و سماق همه در اینجا مؤثرند.

نسخه ضد خارش و ضد اگزما: [3]

گوگرد زرد 5 گرم نرم ساییده در 40 گرم روغن كنجد حل كرده خوب تكان داده كه رسوب ننماید روزانه به محل خارش بمالند.

شرى‏

بیمارى خارش‏دار مزاحمى است كه اكثر در مزاج‏هاى گرم و صفراوى به وجود آمده و

نسخه شفا - گل و گیاه، ص: 323

موجب عدم آرامش بیمار مى‏گردد. این بیمارى عبارت است از دانه‏ هاى ریز قرمز خارش‏دار، زمانى دانه‏ ها یا آبدار و گاهى خشك هستند، دفعتاٌ ظاهر شده و فرو می نشیند. شب‏ها بیشتر شده و با خارش محل، بیمارى بدتر مى‏شود.

درمان:

در پرخونى، خون‏گیرى و در صفراوى داروى ضد صفرا به كار برده مى‏شود و براى تلین‏ «1» مزاج از آب انار، تمر هندى و آلو استفاده میشود. در هنگام خارش اگر بدن را با آب گرم بشویند خارش كمتر مى‏شود. اگر تخم خربزه و سبوس گندم را جوشانده آب آن را بمالند خارش فرومی نشیند.

براى تبرید «2»، تسكین شدت خارش، مانع شدن از افزایش ماده بیماریزا، براى پاك‏سازى پوست و باز شدن منافذ پوست این دارو را بمالند.

گلاب و سركه از هركدام نصف لیوان‏

در صورتى كه خارش، حرارت و گرمى پوست شدید باشد نیم‏گرم كافور در یك لیوان دوغ ترش یا یك لیوان شیره خرفه یا لعاب اسپرزه حل كرده در سه وعده میل نمایند. 250 گرم آرد جو را با آب تاجریزى یا با آب برگ گشنیز حل كرده در حمام به بدن خود بمالند و پس از ساعتى بشویند. براى این كار از آرد عدس و آب گشنیز یا تاجریزى نیز می ‏توان استفاده نمود.

سوپ مرغ كه در آن اسفناج، خرفه، برگ كاهو، گشنیز و كدو پخته شده باشد مفید است می توان این سوپ را با تمر هندى یا با سركه و یا آب‏غوره میل نمود.

نسخه: [1]

صبر زرد 50/ 0 گرم (سه نخود)، آب برگ كاسنى یا عرق كاسنى یا آب تاجریزى حل كرده میل نمایند، این عمل را می توان سه روز صبح ناشتا انجام داد.

نسخه ضد خارش: [2]

آب چوب گز، شاه‏تره، ریشه كاسنى و صندل به محل خارش بمالند. در حمام بدن را با مورد، شاه‏تره، تخم ترشك و برگ كدو كه از هركدام به نسبت مساوى نرم كوبیده و خیسانده باشند، بشویند. به جاى صبر زرد در نسخه بالا مى‏توان صبح 20 گرم عناب را جوشانده با نصف استكان سكنجبین و یك لیوان آب میل نمود.