نسخه شفا - گل و گیاه ؛ ص319

 

بیمارى‏هاى پوستى‏

جرب‏ «1»

جرب بثورات خورد و كوچكى شبیه به‏دانه ارزن تا دانه عدس قرمزرنگ و خارش‏دارى است كه با خارش شدیدى مخصوصا در شب‏ها در ناحیه دست‏ها و انگشتان تظاهر مى‏نماید.

عامل اصلى این بیمارى انگلى به نام ساركوپت است كه شب‏ها حركت كرده و در مسیر حركت خود خارش شدیدى ایجاد مى‏كند این خارش گاهى در همه تن به وجود آمده و موجب ناراحتى شدید بیمار مى‏گردد. بیمارى واگیردارى است كه ممكن است همه اهالى یك منزل را آلوده نماید. بثورات حاصله از بیمارى جرب گاهى با ترشح ماده زردرنگى توأم است، زمانى بدون ترشح و خشك است در هر دو صورت باعث خارش شدید بدن بیمار خواهد شد.

درمان:

طبق معمول بایستى خلط غالب را معالجه و درمان كرد تا از پیشرفت بیمارى كاسته شود.

اگر علائم ازدیاد صفرا در بیمار دیده شود، از جوشانده پوست هلیله زرد، سنا، شاه‏تره، مامیران و افسنطین از هركدام 10 گرم براى 7 روز صبح و شب هر قسمت را جوشانده میل نمایند.

شربت بنفشه یا یك گرم صبر زرد را در نصف لیوان آب تمر هندى حل كرده میل نمایند این عمل را سه روز صبح ناشتا انجام دهند، آنگاه سه روز ترك كرده دوباره سه روز ادامه دهند تا جمعا 9 روز شود. اگر بیمار مبتلا به اسهال گردد، 20 گرم روغن بادام شیرین میل نماید و 8 ساعت غذا تناول نكند اسهال قطع خواهد شد.

ماء الشعیر، شربت بنفشه، شربت آب‏لیمو، شربت تمر هندى میل نمایند. عرق شاه‏تره هر روز صبح ناشتا نوشند و در حمام روزانه بدن را با آب برگ چغندر و گل پنیرك و كمى آب‏لیمو و سبوس گندم بشویند. آرد باقلا و آرد جو را مخلوط كرده در حمام به بدن بمالند پس از زمانى تأمل بدن را با داورى زیر بشویند.

(1)- گرى، یكى از بیمارى‏هاى جلدى واگیردار كه به فرانسه گال گویند. عوارض آن خارش و سوزش پوست بدن و دانه‏هاى بسیار ریز كه روى پوست پیدا مى‏شود. در فارسى پریون هم گفته مى‏شود.

نسخه شفا - گل و گیاه، ص: 320

نسخه: [1]

سدر نیم كیلو

گل خطمى 50 گرم‏

گل پنیرك 20 گرم‏

گل ریواس 50 گرم‏

شاه‏تره 20 گرم‏

برگ گردو 20 گرم‏

همه را نرم كوبیده مقدارى لازم از آن را خیسانده در حمام بدن خود را بشویند.

در صورتى كه بیمارى شدید و سخت بوده و موجب خارش شده باشد آب كرفس، روغن گل و سركه در حمام به بدن به‏مالند و از فرمول بالا براى، شستشو استفاده كنند.

اگر خلط سودا غالب باشد پس از پاكسازى آن به وسیله افتیمون و شربت شاه‏تره مقدار یك گرم صبر زرد را به ماء الجبن یا با آب تمر هندى به مدت سه روز میل كنند.

سپس دو گرم زردچوبه را نرم كوبیده در روغن گل و سركه حل كرده به محل خارش بمالند.

در صورتى كه خارش بیمار مبتلا زیاد باشد هر روز مى‏توان مقدارى سبوس گندم را جوشانده، صاف كرده با كمى آب‏لیمو میل نمایند. این عمل را بایستى تا حصول بهبودى ادامه دهند روزانه با غذاى خود مقدارى سماق، آب‏لیمو، شربت رب انار یا دوغ ترش مصرف نمایند.

در صورتى كه مزاج بیمار بلغمى باشد پس از پاكسازى آن با تربد، صبر، غاریقون، شحم حنظل از هركدام 5 گرم كه همه را بایستى نرم كوبیده در 250 گرم رب انار حل كرده روزى سه قاشق غذاخورى میل نمایند. روزانه حنا و مردار سنگ از هركدام 25 گرم، شحم حنظل 10 گرم، آرد عدس 250 گرم همه را مخلوط كرده مقدار لازم از آن را قبلا خمیر كرده كمى روغن اضافه نموده به بدن ب‏مالند یا اینكه جوشانده شنبلیله و شحم حنظل بمالند. باید كاملا مواظب بود كه از داروهاى گرم چه از راه خوردن و چه از طریق شستشو استفاده نشود.

دستورات دیگر [2]

عناب 25 گرم‏

سه‏پستان 15 گرم‏

گل بنفشه 15 گرم‏

ریشه كاسنى 25 گرم‏

ریشه شیرین‏ بیان 25 گرم‏

همه را نیم‏كوب كرده 7 روز صبح و عصر جوشانده میل نمایند یا صبر زرد 3 گرم، تربد 10 گرم و هلیله زرد 15 گرم نرم كوبیده براى 7 روز با آب شاه‏تره مصرف كنند.

نسخه شفا - گل و گیاه، ص: 321

از داروهاى مجفف یا خشك‏ كننده براى شستشو و مالش روى پوست بدن می‏توان استفاده كرد.

نسخه براى شستشوى جرب [3]

شاه‏تره 20 گرم‏

تخم یا برگ ترشك 20 گرم‏

برگ خشك گردو 20 گرم‏

گل خطمى 15 گرم‏

مورد نیم كیلو

سدر نیم كیلو

پس از نرم كردن، مقدارى لازم از دارو را خیسانده كمى سركه یا قارا اضافه نموده در حمام بمالند.

در صورتى كه بیمارى جرب با دانه ‏هاى آبدار همراه باشد، مورد، پوست انار، روغن گل و گل بنفشه را می‏توان نرم كوبیده در سركه حل كرده بمالند.